Amortisman Nedir? Amortisman Hesaplama Yöntemleri

Amortisman Nedir? Amortisman Hesaplama Yöntemleri

Amortisman, bir işletmenin sahip olduğu duran varlıkların zamanla değer kaybetmesini ifade eden muhasebe terimidir. İşletmeler, bu değer kaybını muhasebeleştirerek vergi avantajı elde edebilir. Amortisman hesaplaması, işletmenin maliyetlerini yönetmesi açısından büyük önem taşır.

Amortismanın Önemi ve Avantajları

  • Vergi Avantajı Sağlar: Amortisman giderleri vergiden düşülebilir.

  • Gerçek Kârın Hesaplanmasına Yardımcı Olur: Varlıkların yıpranma payı dikkate alınarak daha doğru bir kâr hesaplaması yapılabilir.

  • Finansal Planlamayı Kolaylaştırır: Şirketlerin bütçe yönetiminde önemli bir rol oynar.

Amortisman Çeşitleri

1. Normal (Eşit Taksitli) Amortisman Yöntemi

Bu yöntemde, varlığın maliyeti kullanım süresi boyunca eşit taksitlere bölünerek giderleştirilir.

Formül:
Amortisman Gideri = Varlık Maliyeti / Ekonomik Ömür

Örneğin, maliyeti 100.000 TL ve ömrü 5 yıl olan bir makine için yıllık amortisman:

100.000 TL / 5 yıl = 20.000 TL/Yıl

2. Azalan Bakiyeler Yöntemi

Bu yöntemde, varlığın ilk yıllarında daha yüksek amortisman ayrılır. Böylece şirketler, varlığın kullanımının en yoğun olduğu dönemlerde daha fazla gider yazabilir.

Formül:
Amortisman Gideri = Kalan Değer × Amortisman Oranı

Örneğin, %40 oranıyla amortisman hesaplanan 100.000 TL maliyetli bir varlık için:

  • 1. Yıl: 100.000 × 0.40 = 40.000 TL

  • 2. Yıl: 60.000 × 0.40 = 24.000 TL

3. Fevkalade (Olağanüstü) Amortisman Yöntemi

Yangın, deprem veya teknolojik eskime gibi olağanüstü durumlar nedeniyle varlıkların değer kaybına uğraması halinde uygulanır.

Amortisman Süreleri ve Oranları

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen amortisman süreleri, kullanılan varlık türüne göre değişiklik gösterir:

Varlık TürüEkonomik ÖmürAmortisman Oranı
Binalar50 Yıl%2
Makine ve Teçhizat10 Yıl%10
Bilgisayarlar4 Yıl%25
Araçlar5 Yıl%20

Amortisman Hesaplama Örneği

Bir şirket, maliyeti 50.000 TL olan bir bilgisayarı satın aldı. Bilgisayarın ekonomik ömrü 4 yıl ve amortisman oranı %25. Normal amortisman yöntemi ile hesaplama:

50.000 TL / 4 yıl = 12.500 TL/Yıl

Şirket, her yıl 12.500 TL amortisman gideri yazacaktır.

Amortisman, işletmelerin varlıklarının değer kaybını yönetmelerine yardımcı olan kritik bir muhasebe sürecidir. Doğru yöntem kullanılarak hesaplandığında, işletmelere önemli vergi avantajları ve finansal planlama kolaylıkları sunar.

İletişime Geçin